Y prosiect hyd yn hyn

Roeddem ni’n awyddus i helpu i sicrhau newid ar gyfer byd natur ar raddfa eang yng nghanol Canolbarth Cymru, o gopaon Pumlumon i ddyfnderau Bae Ceredigion.

Rydym ni eisoes wedi gweld nifer o newidiadau yn ein strwythur a’n prosesau mewn ymateb i bryderon ac awgrymiadau gan y cyhoedd, ac rydym ni’n gobeithio bod ein parodrwydd i wrando ac i addasu wedi profi faint yr ydym ni eisiau gweld hyn yn llwyddo. Yn wir, yn fwy na hynny: sut mae cynnal sgyrsiau anodd, ail-ganolbwyntio a chanfod ffyrdd newydd o weithio ynddo’i hun yn rhan o waith y prosiect.

Dyma hanes y prosiect hyd yn hyn.

SYNIADAU CYchwynnol

Ar ddechrau 2017, dechreuodd ecolegwyr lleol drafod y posibilrwydd o greu prosiect adfer ecolegol gan weithio gyda phwy bynnag a oedd â diddordeb yn yr ardal hon. Yn dilyn cyfarfod ym mis Mawrth, aethant ymlaen i siarad gyda 200 o bobl leol dros gyfnod o flwyddyn. 

Roedd llawer o’r gwaith cychwynnol hwn yn cael ei wneud ar sail wirfoddol heb gefnogaeth unrhyw sefydliad, ond daeth y gwaith i sylw Rewilding Britain, ac roedden nhw’n awyddus i’w gefnogi. Felly, o fis Mehefin, fe ddechreuon nhw ddarparu cyllid cychwynnol i gefnogi camau nesaf y trafodaethau a’r datblygiad. Rhoddodd y Waterloo Foundation hefyd ychydig o gefnogaeth ar y dechrau.

Dechreuodd y cam mwy ffurfiol hwn gyda chyfarfod mawr ym Machynlleth ym mis Gorffennaf gyda phobl o sectorau ffermio, busnes a chadwraeth yn trafod y cynigion a oedd yn dechrau dod i’r amlwg. Cyflwynwyd nodyn cysyniadol i gronfa a oedd newydd ei sefydlu, sef yr Endangered Landscape Programme.

2017

i

2018

PARTNERIAID A CHEISIADAU

Fe wnaethom ni ymweld â 50 o berchnogion tir. Cafodd gweithgorau eu ffurfio i drafod adfer ecolegol, ymgysylltu gyda’r gymuned a rôl busnesau. Camodd deg sefydliad ymlaen fel partneriaid prosiect.

Arweiniodd yr holl drafodaethau hyn at gyflwyno cais llawn am gyllid i raglen Endangered Landscapes Programme ym mis Ebrill, a oedd yn cynnwys mewnbwn gwerthfawr gan y partneriaid. Derbyniodd y prosiect gyllid am gyfnod o 5 mlynedd yn yr, a chafodd ei lansio’n gyhoeddus fel un o wyth prosiect ar draws Ewrop a oedd wedi derbyn cyllid gyda’r teitl “O’r Mynydd i’r Môr”.

Dechreuodd tîm bychan weithio ar y prosiect ar sail ran amser – Cydlynydd Prosiect, Swyddog Prosiect Morol Ac Intern. Daeth partneriaid y prosiect at ei gilydd ar gyfer cyfarfod cyntaf y grŵp llywio chwarterol ym mis Tachwedd, a dechreuodd Cyfarwyddwraig y Prosiect ym mis Rhagfyr.

MAPIO AC AROLYGIADAU

Dechreuodd y gwaith o ymgysylltu gyda’r gymuned arfordirol ym mis Ebrill, gyda’r partner prosiect Cymdeithas Cadwraeth Forol (Marine Conservation Society) yn dechrau’r cyfweliadau gan ddefnyddio’r Dull Llais Cymunedol, lle cynhaliwyd 15 cyfweliad gydag ystod o bobl sy’n byw ar gyrion arfordirol ardal y prosiect. 

Dechreuodd yr RSPB waith ar eu gwarchodfa yn Ynys Hir, gan newid trywydd eu rheolaeth glaswelltir gwlyb ar dir isel, a bu Coed Cadw yn edrych ar ddiddordeb perchnogion tir mewn cynefinoedd sy’n garedig i fywyd gwyllt mewn perthynas â choetiroedd a chynefinoedd eraill. Roedd gwaith gyda chymunedau arfordirol yn cynnwys cynnal gweithdai rhanddeiliaid yn trafod aflonyddu ar famaliaid morol, hybu’r cod morol ac archwilio’r syniad o ddyframaethu Wystrys ar y Ddyfi. 

Cynhaliwyd ychydig o waith cychwynnol i fapio’r economi sy’n seiliedig ar natur yn yr ardal ac i ddechrau edrych ar gyfloed posibl a fyddai’n cefnogi adferiad byd natur ac yn atgyfnerthu’r economi leol.

Cynhaliwyd nifer o arolygon adar a gwyfynod mewn lleoliadau ar draws ardal y prosiect, ar ystod o gynefinoedd, gyda diolch i’r perchnogion tir hynny a roddodd ganiatâd i hyn ddigwydd. Mae’r arolygon wedi rhoi sylfaen o ddata ecolegol i ni ynghyd â ffynonellau eraill a oedd eisoes yn bodoli.

Penodwyd Swyddog Ymgysylltiad Cymunedol a Gweinyddwr Prosiect yn ystod haf 2019, gan ddechrau gweithio yn swyddfa’r prosiect ym Machynlleth. 

Ers i’r cyllid gael ei gyhoeddi ym mis Hydref 2018, bu nifer cynyddol o bobl yn mynegi pryder ynglŷn â’r prosiect. Dechreuodd O’r Mynydd i’r Môr ymgysylltu gyda’r grŵp hwn, ac yn dilyn hynny, cytunodd Rewilding Britain i adael y prosiect ym mis Hydref 2019. Dechreuodd partneriaeth y prosiect ar y broses o sefydlu strwythur reoli newydd ar gyfer y prosiect.

Dechreuodd y gwaith ail-strwythuro cychwynnol ar broses ymgysylltu’r prosiect ar ddiwedd y flwyddyn gyda chyfres o sesiynau galw heibio cymunedol a gynhaliwyd ym Machynlleth, Aberystwyth, Talybont, Tre’r Ddol, Llanidloes a Phonterwyd. Nod y sesiynau galw heibio oedd ateb cwestiynau ar y prosiect hyd yma, ac i ddechrau cael syniad o obeithion, pryderon a blaenoriaethau pobl yr ardal. Ceir crynodeb o’r materion a godwyd fwyaf aml yn ystod y sesiynau galw heibio yma.

2019

2020

AIL-STRWYTHURO

Cynhaliwyd dau sesiwn galw heibio pellach yng nghymunedau Aberhosan a Llanbrynmair. 

Dechreuodd y tîm gasglu ac adolygu’r adborth, awgrymiadau a syniadau cymunedol a godwyd yn ystod gweithgareddau ymgysylltu gyda’r gymuned hyd yma. Bwriadwyd cynnal trafodaethau anffurfiol ‘Paned y Prosiect’, ond mae’r gweithgareddau hyn wedi cael eu gohirio o ganlyniad i gyfyngiadau symud coronafeirws. 

Yn y cyfamser, cafodd y strwythur rheolaeth newydd ei gadarnhau. Roedd y broses yn cynnwys galw ar adborth y gymuned a rhanddeiliaid ar gyfer gwaith sylweddol i adolygu ac ail-strwythuro, gan adolygu’r broses ymgysylltu ac ail-strwythuro cyllid. Roedd hyn yn cynnwys archwilio pa bartner prosiect fyddai’n llywyddu’r prosiect.

Ers 1 Mehefin 2020, RSPB yw’r sefydliad sy’n llywyddu’r prosiect, gan fynd ag ymgysylltiad cymunedol 2019/2020 i gyfnod datblygu newydd ar gyfer y prosiect, gyda grant o £150,000 (a gweddill y cyllid yn cael ei ddal yn ôl nes bydd y broses wedi’i chwblhau’n llwyddiannus). Bydd y cam hwn yn para rhwng blwyddyn a dwy flynedd, gan ddibynnu faint o amser sydd ei angen i gyd-ddylunio prosiect sy’n berchen i’r gymuned yn llwyr, a gan ystyried unrhyw ffactorau’n ymwneud â chyfyngiadau Covid-19. Mae tîm y prosiect wedi lleihau i Swyddog Datblygu Prosiect, rôl sy’n cael ei chyflawni gan y Swyddog Ymgysylltiad Cymunedol.

Beth mae coronafeirws yn ei olygu ar gyfer y prosiect?

Mae’r prosiect wedi gorfod dod â’i waith ymgysylltu â’r gymuned wyneb i wyneb i ben mewn ymateb i’r argyfwng Covid-19 wrth gwrs. Rydym ni’n dal i fod yma ac yn hapus iawn i siarad dros y ffôn neu ar Zoom – anfonwch e-bost at Sian: sian.stacey@summit2sea.wales os hoffech drefnu galwad ffôn.

Yn ystod y cyfnod hwn, rydym ni’n cynllunio gweithgareddau ymgysylltu pellach, naill ai wyneb i wyneb neu ar-lein gan ddibynnu ar gyfyngiadau. Cofrestrwch i dderbyn y newyddlen am ddiweddariad ar y rhain dros y misoedd nesaf. 

Mae rhagor o fanylion ynglŷn â phrosesau’r prosiect ar gael yma.

Cylchlythyr

Arwyddwch i dderbyn ei’n gylchlythyr am ddiweddariadau’r prosiect