O’r Mynydd i’r Môr / Summit to Sea

Archwilio gweledigaeth ar gyfer ein tir a môr gyda Menter Mynyddoedd Cambria

Yn ystod 2021 wnaeth Fenter Mynyddoedd Cambria a phrosiect O’r Mynydd i’r Môr cydweithio ar ymchwil gyda ffermwyr a rheolwyr adnoddau naturiol.

Mae’r ymchwil hwn yn archwilio:

  • Beth yw’r berthynas ar hyn o bryd rhwng busnes a natur?
  • Beth yw dyheadau busnesau ar gyfer y dyfodol?
  • A fydd natur yn elwa’n uniongyrchol neu’n anuniongyrchol os daw’n weithredol?
  • Sut gall y mentrau cefnogi datblygu busnes a fydd yn elwa’n gadarnhaol ar natur, y gymuned a’r economi?

Cynhaliwyd cyfweliadau a gweithdai fel rhan o’r gwaith yma rhwng mis Mehefin a mis Tachwedd 2021.  Roedd y tîm apwyntiwyd yn cynnwys nifer o gyfwelwyr lleol, gyda’r ymchwil yn cynnwys:

  • Creu cronfa sylfaenol o dros 100 o fusnesau yn gweithio gydag adnoddau naturiol.
  • Trafodaeth unigol bersonol gyda 50 o’r busnesau hyn (anelu at gyrhaeddiad ar draws yr ardal, maint a math o fusnes).
  • Cyfarfod personol gyda 25 o ffermwyr a chyfarfod ar lein gyda 4 o fusnesau twristiaeth.

Roedd yr ymchwil yn canolbwyntio ar fusnesau sydd â pherthynas ag adnoddau naturiol lle mae’r berthynas yn sylfaenol i’w gweithgaredd masnachol.  Busnesau sydd â pherthynas uniongyrchol gydag adnoddau naturiol trwy eu defnyddio neu eu cynaeafu, er enghraifft ffermio, a busnesau sydd â pherthynas anuniongyrchol ond lle mae’r adnoddau naturiol dal yn graidd i’r model busnes, er enghraifft beicio mynydd.

 Roedd yr ymchwil yn archwilio sut mae pobl sy’n rheoli’r busnesau hyn yn gweld ac yn deall y berthynas rhwng eu busnes a natur; sut mae’n rhyngweithio gyda’r gymuned a’r dirwedd mae’r busnes yn gweithredu ynddo, a’r cyfleoedd a’r heriau maent yn gweld ar gyfer dyfodol eu busnes a’u perthynas â natur.

“Mae ffermio yn elfen hanfodol o economi Mynyddoedd Cambria a’n cymunedau.

Mae’n ysbrydoledig gweld yr amrywiaeth o ffyrdd y mae ffermwyr Mynyddoedd Cambria am fwrw ymlaen â’u busnesau – er enghraifft, amaethyddiaeth adfywiol, ffermio carbon, mwy o wartheg yn pori ar y bryn i agor molinia trwchus, rheoli ffiniau a choed yn well. Mae gan y pethau hyn i gyd y potensial i wella busnes y fferm.

 Gan fod y pethau hyn hefyd yn helpu’r hinsawdd ac adfer natur, bydd pob un ohonom yn elwa yn y pen draw os gall ffermwyr gyflawni’r uchelgeisiau hyn.”

Ieuan Joyce, Cadeirydd Menter Mynyddoedd Cambria

Darganfu’r ymchwil bod pob busnes yn gallu rhoi nifer o esiamplau o’r ffyrdd maent yn cyfoethogi natur a bod awydd i wneud mwy.  Mae nifer o’r busnesau hyn yn cynllunio ar gyfer y dyfodol hir dymor oherwydd eu bod yn cynrychioli bywoliaethau pobl (yn aml ar draws genedlaethau’r gorffennol a’r dyfodol), felly maent yn cynnig cyfrwng hir dymor er mwyn darparu buddion i’r gymuned, yr economi lleol, natur a’r hinsawdd.

O beth mae’r ymchwil yma wedi dangos mae yna awydd ymhlith y busnesau i gydweithio, gyda’i gilydd, a gyda Menter Mynyddoedd Cambria ac O’r Mynydd i’r Môr, er mwyn datblygu’r syniadau ymhellach a godwyd yn ystod y gwaith hwn.  Fe fydd hwn yn cefnogi’r tir cyffredin sy’n bodoli; i feithrin cymunedau lleol, i gael tirwedd gynhyrchiol, i alluogi natur i wella ac i chwarae rhan gadarnhaol wrth ymgodymu â newid hinsawdd.

Mae darganfyddiadau’r ymchwil wedi’u datblygu i gyfres o gysyniadau prosiect sy’n adlewyrchu’r adborth o’r cyfweliadau a gweithdai. Gallwch ddarllen mwy am y cysyniadau yma yn y crynodeb, ac yn yr adroddiad llawn sydd wedi ei rhannu isod.

Beth Nesaf

Mae’r ymchwil hwn wedi bod yn annatod wrth hysbysu’r broses gyd-gynllunio O’r Mynydd i’r Môr, a gallwch ddarllen mwy am hyn yn Glasbrint y Prosiect, a blaengynllunio Menter Mynyddoedd Cambria.

 Diolch i bawb a rhoddodd eu hamser i’r ymchwil hwn.

Postiadau blog diweddar

Rhannu Glasbrint y Prosiect

Rhannu Glasbrint y Prosiect

Dros yr 18mis diwethaf mae’r prosiect O’r Mynydd i’r Môr wedi bod yn gwahodd ystod eang o bobl i gymryd rhan yn cyd-ddylunio dyfodol lle mae natur a phobl yn ffynnu yn Ganolbarth Cymru. Mae’r prosiect wedi cynnal gweithdai, sgyrsiau, sesiynau galw heibio a channoedd o...

Instagram Live – Diweddariad ar y prosiect gyda TAIR

Instagram Live – Diweddariad ar y prosiect gyda TAIR

Ar yr 14 Chwefror wnaeth TAIR, artistiaid preswyl y proeist, gael sgwrs efo Siân Stacey, Swyddog Ddatblygu'r Prosiect, am lle mae'r prosiect wedi cyrraedd a sut mae'r proses cyd-ddylunio yn mynd. Gallwch wylio'r sgwrs, sydd yn Gymraeg a Saesneg isod. Gweithdy...

Datblygu syniadau gydag amaethwyr a chynhyrchwyr bwyd

Datblygu syniadau gydag amaethwyr a chynhyrchwyr bwyd

Ar yr 2il o Fedi, cynhaliwyd cyfarfod agored prosiect O’r Mynydd i’r Môr ar y cyd gyda Menter Mynyddoedd Cambria, ar fferm Moelgolomen Tal y Bont, Ceredigion. Y bwriad oedd rhannu datblygiadau’r prosiect a rhoi cyfle i mwy o bobl yr ardal fwydo mewn i’r broses cyd...